12

Daltononderwijs


Coronavirus

Daltononderwijs 

De Cirkel van 21e-eeuwse vaardigheden van de Stichting Leerlijn Ontwikkeling (SLO) toont welke vaardigheden in de toekomst nodig zijn. Het idee achter de cirkel is dat de toekomst vraagt om individuen die zicht thuis voelen in een hoog technologische samenleving waarin vaardigheden als ondernemen, verbinden en zelfstandigheid vanzelfsprekend zijn. De overeenkomst tussen Daltondoelen en vaardigheden afgebeeld in de cirkel zijn opvallend groot. Deze overeenkomst is vanuit het Daltononderwijs goed te verklaren. Daltononderwijs erkent dat ontwikkelen van executieve functies en sociale vaardigheden net zo belangrijk zijn als de ontwikkeling van de cognitie. Door deze holistisch onderwijsaanpak leren we kinderen te ondernemen en de wereld naar hun hand te zetten. 

Dalton is een werkidee. Het is individualiserend onderwijs, geen individueel onderwijs. 

De vijf Daltonprincipes

  • vrijheid,
  • Zelfstandigheid 
  • Samenwerken 
  • Effectiviteit 
  • Doelmatigheid

Vrijheid in gebondenheid, verantwoordelijkheid en vertrouwen 

“Freedom and responsibility together perform the miracle” 

De begrippen verantwoordelijkheid en vrijheid zijn in het Daltononderwijs onlosmakelijk met elkaar verbonden. Om later verantwoord te kunnen handelen is oefenen in het nemen van beslissingen en dragen van consequenties noodzakelijk.

Taakwerk wordt zelf georganiseerd. De opgegeven leerstof en de eisen die daaraan worden gesteld; de tijdslimiet, de werkafspraken en de schoolregels vormen de grenzen waarbinnen de leerlingen hun vrijheid leren gebruiken. 

Vrijheid betekent niet dat alles kan en mag, in tegendeel! Door duidelijke kaders leer je om te gaan met ruimte die daarin ontstaat. Dit vergt creativiteit en een veilige omgeving waarin fouten maken mag. Het hoort bij het leerproces. 

Zelfstandigheid 

“Experience is the best and indeed the only real teacher” 

Zelfstandig leren en werken op een daltonschool is actief leren. Autonomie of zelfsturend in Dalton context betekent dat je laat zien dat je in staat bent je eigen leerproces te sturen. Vaardigheden die daarvoor nodig zijn: Omgaan met feedback, planmatig werken en waar nodig hulp zoeken, leren we je stap voor stap, tot dat je het zelf kan. 

Samenwerken 

“The school functions as a social community” 

Een Daltonschool is een leeromgeving waar iedereen op natuurlijke manier samen werkt, speelt en leert. Door  eigen leerproces te delen en die van ander op je te nemen, ontstaat gedeelde verantwoordelijkheid. 

De school is ook een afspiegeling van de samenleving. Ondanks individuele verschillen moeten we op elkaar aangewezen willen zijn. Omgaan met verschillen, luisteren naar andere ideeën/oplossingen en in een groep jezelf durven zijn moet op school geoefend kunnen worden. Daltononderwijs is inclusief onderwijs.

Goed samenwerken vraagt om duidelijke communicatie, indelen/plannen van werkzaamheden, coördinatie en vertrouwen in de ander. Tijdens het samenwerkingsproces wordt bijna aan alle Daltondoelen gewerkt. Het is deze nadruk op samenwerking wat Daltononderwijs onderscheidend maakt van veel andere onderwijsvormen.

Effectiviteit/ doelmatigheid 

“Efficiency measure, a simple and economic reorganization of the school” 

Het daltononderwijs is gericht op een effectieve inzet van tijd, menskracht en middelen. Een taak als drager van de te leren vaardigheden en kennis biedt optimaal gelegenheid om tot een doelmatige inrichting te komen. Een taak op maat houdt een leerling doelmatig en functioneel bezig. 

Reflectie 

“I would be the first to hear welcome criticism” 

Leren gaat met vallen en opstaan. Het is soms moeilijk om met fouten geconfronteerd te worden. Maar alleen door naar je fouten te kijken, kun je iets leren. Op een Daltonschool leer je zelf je werk na te kijken en te ontdekken wat waar je hulp bij nodig hebt.

Niet alle kinderen leren op dezelfde manier. Om te groeien is nodig dat leerlingen op zoek gaan daar de leerstijl die bij hen past. Samen met de leerkracht onderzoeken wat nodig is om het beste uit jezelf te halen; op niveau en tempo van de leerling. 

Kritisch kijken vraagt ook dat wij duidelijk zijn in wat we van de leerling verwachten. We maken afspraken met en laten de leerling bijhouden wat het al kan. Dit doen we niet vanuit een methode die de leerling vertelt hoe deze zou moeten zijn maar aan de hand van persoonlijke  leerroute die past bij de ontwikkeling.

Het kritisch benaderen van onderwijskundige ontwikkelingen en inzichten ook voor leerkrachten vanzelfsprekend. Regelmatig bezoeken we elkaars lessen en evalueren we samen om het onderwijs actueel te houden. 

Samenwerken didactische verbeteringen doorvoeren heeft geleid tot ontwikkeling van leerjaar doorbroken groepen waarin specialisme van individuele leerkrachten en gezamenlijke verantwoordelijkheid beter tot zijn recht komt. 

Borging

 “Door verschillen te delen, vermenigvuldigt de kwaliteit” 

Daltonscholen in Nederland werken samen aan kwalitatief goed daltononderwijs door allemaal deel te nemen aan planmatige zelfevaluatie en visitatie. Een daltonschool is een lerende organisatie, die haar leerkrachten ondersteunt bij het zich permanent scholen en bij het experimenteren in en reflecteren op hun praktijk. Teamleren heeft op een daltonschool hoge prioriteit. Verantwoordelijkheden voor Dalton liggen in het team van docenten. Het daltononderwijs zet ook sterk in op het maatjesleren van scholen binnen en buiten een regio. Daltonscholen borgen hun kernwaarden door middel van een planmatige zelfevaluatie en visitatie

De doelen van de Vreedzame School

De Vreedzame School streeft er naar om kinderen te leren:

  • op een positieve en zorgzame manier met elkaar om te gaan
  • democratisch, met elkaar beslissingen te nemen
  • constructief conflicten op te lossen
  • verantwoordelijkheid te nemen voor elkaar en voor de gemeenschap
  • open te staan voor verschillen tussen mensen.

Het programma wil niet alleen kinderen bovenstaande sociale competenties leren, maar vooral ook een positief sociaal en moreel klimaat in de school creëren, waar een opvoedende en gedragsregulerende werking van uitgaat.

Op schoolniveau streeft het programma naar een positief sociaal en moreel klimaat, waarin: leerkrachten prettig werken, handelingsverlegenheid bij leerkrachten voorkomen wordt, kinderen zich veilig voelen, kinderen zich gehoord en gezien voelen, iedereen bereid is zich te verplaatsen in de ander, iedereen op een positieve manier met elkaar omgaat, de eigen kracht van kinderen benut wordt.

Uit het overzicht blijkt wel dat als in De Vreedzame School gesproken wordt over ‘democratisch burgerschap’ het niet zozeer gaat om het naleven van de wetten of het gaan stemmen als er verkiezingen zijn. Het gaat vooral over de wijze waarop wij met elkaar omgaan:

• Houden we rekening met elkaar in plaats van alleen met onszelf?
• Hoe zorgen we voor een goed evenwicht tussen individuele vrijheid enerzijds

en verantwoordelijkheid en sociale betrokkenheid anderzijds?
• Hoe gaan we om met verschil van mening?
• Hoe komen we tot een gezamenlijk besluit?
• Hoe lossen we conflicten op?
• Voelen we ons verantwoordelijk voor de gemeenschap?
• In hoeverre zijn we bereid om ons in te leven in elkaar, in de cultuur of de

levensstijl van anderen?
• Hoe gaan we om met situaties waarin sprake is van onrechtvaardigheid?
• Stellen we ons actief op als andere kinderen gepest worden?

Bron: www.vreedzameschool.net